De pagina wordt geladen
Je bent er vroeg bij. ZZPPunt wordt gebouwd met de mensen die er nu al zijn, en daar staat iets tegenover. Lees wat dat betekent
De pagina wordt geladen
De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) bepaalt wanneer een samenwerking tussen een opdrachtgever en een zzp'er eigenlijk een dienstverband is. Opdrachtgever en zzp'er zijn daar samen verantwoordelijk voor, en sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst er weer volledig op.
Op deze pagina staat wat dat praktisch betekent: de drie voorwaarden die bepalen of er een dienstbetrekking is, wat er in 2026 verandert, en de zes signalen waar wij elke opdracht op ZZPPunt op controleren voordat hij live gaat.
Er is sprake van een arbeidsovereenkomst als deze drie dingen samen aanwezig zijn. Ontbreekt er één, dan is er geen dienstverband. In de praktijk wordt naar het geheel van de samenwerking gekeken, niet naar één los kenmerk.
De werkende doet het werk zelf en kan zich niet zonder meer laten vervangen.
Er staat een vergoeding tegenover het werk. Dat is bij een opdracht meestal ook zo, dus dit criterium is zelden onderscheidend.
De opdrachtgever kan bepalen hoe, waar en wanneer het werk gedaan wordt. Dit is in de praktijk het criterium waar het meestal op draait.
Een verkapt dienstverband is een samenwerking die op papier een opdracht is en in de praktijk een arbeidsovereenkomst. Het contract beslist dat niet: er wordt gekeken hoe het werk feitelijk gaat. Zijn de drie voorwaarden hierboven samen aanwezig, dan is het een dienstverband, hoe de overeenkomst ook heet. Schijnzelfstandigheid is hetzelfde, gezien vanaf de werkende.
De Belastingdienst noemt negen omstandigheden die de rechter belangrijk vindt. Er geldt geen rangorde tussen, zei de Hoge Raad in 2025 in de zaak over Uber: geen enkel punt weegt vanzelf zwaarder dan een ander.
Een deel daarvan zie je al terug in de tekst van een opdracht. Daar kijken de zes signalen verderop op deze pagina naar.
Voor de zzp'er
In loondienst heb je recht op ontslagbescherming, ten minste het minimumloon of cao-loon, betaalde vakantie en mogelijk pensioen, en ben je verzekerd tegen ziekte, langdurige arbeidsongeschiktheid en werkloosheid. Zolang de samenwerking op papier een opdracht blijft, zijn die rechten volgens de Rijksoverheid moeilijk af te dwingen. Belastingvoordelen die bij ondernemers horen, kun je terug moeten betalen.
Vanaf 31 december 2026 wordt het bewijs makkelijker bij een uurtarief van 38 euro of minder. Dan geldt het rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst, en moet de opdrachtgever aantonen dat het geen dienstverband is.
Voor de opdrachtgever
De Belastingdienst kan loonheffingen naheffen over de periode waarin het feitelijk een dienstbetrekking was, niet verder terug dan 1 januari 2025, tenzij er sprake is van kwaadwillendheid of een aanwijzing niet is opgevolgd. In 2026 kunnen daar vergrijpboetes bij komen, vanaf 2027 ook verzuimboetes.
Een bemiddelaar of tussenpartij haalt dat risico niet weg. Volgens de Rijksoverheid kun je als opdrachtgever aansprakelijk zijn voor loonheffingen die de tussenpartij niet betaalt.
Een fictieve dienstbetrekking is iets anders. Dan is er geen echte dienstbetrekking, maar geldt de werkende voor de loonheffingen toch als werknemer, omdat die bij een groep hoort die de wet zo behandelt of omdat beide partijen voor opting-in kiezen.
Wat er in 2025 en 2026 verandert, is vooral hoe er gehandhaafd wordt en welke regels er naast de Wet DBA komen te staan. Onderaan staat wat er daarna al vastligt of als voorstel klaarligt.
De Belastingdienst handhaaft weer volledig op schijnzelfstandigheid en kan direct naheffen, maar niet verder terug dan 1 januari 2025. Tenzij er sprake is van kwaadwillendheid of een aanwijzing niet is opgevolgd.
Er kunnen vergrijpboetes worden opgelegd. Verzuimboetes legt de Belastingdienst in 2026 nog niet op.
Het kabinet schrapt het deel van het wetsvoorstel Vbar dat de beoordeling zou verduidelijken, omdat er te weinig draagvlak voor was. Er komt een nieuwe Zelfstandigenwet voor in de plaats.
Het voorstel voor de Zelfstandigenwet ligt tot 29 oktober 2026 in internetconsultatie. Wie aan een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets voldoet, werkt volgens het voorstel in ieder geval als zelfstandige. In de zelfstandigentoets tellen onder meer een KVK-inschrijving, minstens drie opdrachtgevers of klanten in het lopende en het vorige jaar samen, en voorzieningen tegen ondernemersrisico's. Het is nog een voorstel, met 1 januari 2028 als beoogde ingangsdatum.
Bij een uurtarief van 38 euro of minder geldt een rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst. Beroept de werkende zich daarop, dan moet de opdrachtgever aantonen dat het geen dienstverband is.
De laatste stukken van de zachte landing vervallen. De Belastingdienst kan dan ook verzuimboetes opleggen en begint niet meer in beginsel met een bedrijfsbezoek.
Of die grens voor jou geldt, ook bij een vaste prijs of met materiaal in je tarief, reken je na op de pagina over het rechtsvermoeden bij een laag uurtarief, met de wettekst erbij. Wat er in 2027 verder verandert, ook aan de handhaving, staat bij alle zzp-regels voor 2027 met hun status. En welke zeven criteria het voorstel voor 2028 noemt, lees je bij de Zelfstandigenwet uitgelegd.
Dit is precies wat de DBA-check op ZZPPunt doet met de tekst van een opdracht. Per signaal krijg je te zien wat het risico verhoogt en hoe je het anders kunt opschrijven. Plak een opdrachttekst in de check, zonder account.
Woorden als "onder leiding van", "rapporteert aan", "instructies opvolgen" of vaste werktijden van negen tot vijf.
Schrijf op wat er af moet zijn, niet hoe en wanneer het gedaan moet worden. Moet het werk op vaste tijden, zoals een nachtdienst in de beveiliging, noem dan de tijden van de klus en zet de zzp'er niet in het rooster van je eigen team.
Fulltime, 40 uur, "vast onderdeel van het team" of de eis om niet voor anderen te werken.
Noem een urenrange, bijvoorbeeld 20 tot 32 uur per week, en zet erbij dat de zzp'er vrij is andere opdrachtgevers te hebben.
"Langdurig", "voor onbepaalde tijd", "structureel" of "zolang nodig".
Geef een concrete scope met een einddatum of een op te leveren resultaat.
Verplicht op kantoor, geen thuiswerken mogelijk, altijd op locatie aanwezig.
Schrijf waar de klus is, zoals het pand dat schoongemaakt wordt of het adres van de cliënt. Vraag geen aanwezigheid die het werk zelf niet nodig heeft.
Kerstpakket, teamuitje, bedrijfsauto, vakantiedagen, doorbetaling bij ziekte, ziek melden.
Haal secundaire arbeidsvoorwaarden uit de opdracht. Dit zijn de sterkste aanwijzingen voor een verkapt dienstverband. Ook werkkleding met jullie logo of een eigen sleutelbos alsof de zzp'er bij het team hoort, kan in de praktijk meewegen.
Een uurtarief dat zo laag is dat ondernemersrisico er niet in past.
Onderbouw het tarief. Wat gangbaar is in een vak en regio zie je in de Tariefwijzer.
Zodra de regels schuiven
Je krijgt bericht als er iets verandert aan de zes signalen of aan de handhaving. Afmelden kan met één klik.
Formuleer een zelfstandige opdracht en bekijk daarna dezelfde DBA-uitkomst als de vakmensen die erop reageren.
Voorbeeldopdracht, verzonnen
Schoonmaker kantoorpand
Voor ons kantoorpand in Breda zoeken we een zelfstandige schoonmaker. Je werkt onder leiding van onze facilitair manager en volgt het schema dat wij opstellen. Vaste werktijden van 6.00 tot 9.00 uur, vijf ochtenden per week. Het gaat om een langdurige samenwerking. Werkkleding krijg je van ons en je bent welkom op het bedrijfsfeest.Tarief: € 32 per uur
Gezagsverhouding
Woorden die op aansturing wijzen: "onder leiding", "vaste werktijden".
Duur en continuïteit
Woorden die op werk zonder einde wijzen: "langdurig".
Behandeld als personeel
Voorzieningen die werknemers krijgen: "bedrijfsfeest".
Tarief
€ 32 per uur is 38 euro of minder.
De check leest woorden in de tekst. Of er een dienstverband is, hangt af van hoe jullie in de praktijk samenwerken. Geen juridisch advies.
De regels rond zzp-werk veranderen. Deze pagina is voorlichting en geen juridisch advies. Ga voor je eigen situatie uit van de informatie van de Belastingdienst en de KVK, of leg het voor aan een adviseur.