De pagina wordt geladen
Voorstel, in consultatie tot 29 oktober 2026
Wanneer werk je in ieder geval als zelfstandige?
De Zelfstandigenwet is een wetsvoorstel dat vastlegt wanneer je in ieder geval geen werknemer bent. Daarvoor moet je slagen voor twee toetsen met samen zeven criteria: een zelfstandigentoets over jou als ondernemer, en een werkrelatietoets over de opdracht. De regering mikt op 1 januari 2028.
Hieronder alle zeven criteria uit de conceptwettekst, wat er nog niet vaststaat, en welke ervan je nu al terugziet in de DBA-check.
Laatst gecontroleerd op 6 oktober 2026, op basis van de consultatieversie. Dit is voorlichting, geen juridisch advies.
De zelfstandigentoets gaat over jou.
Drie criteria over jou als ondernemer, los van de opdracht die je nu doet. Hier ziet je opdrachtgever het minst van, en daar zit ook de meeste nieuwe administratie.
1. Minstens drie opdrachtgevers
In het lopende en het vorige kalenderjaar samen voor minstens drie opdrachtgevers of klanten gewerkt, anders dan in loondienst. Het moeten volwaardige opdrachten zijn: twee piepkleine klussen naast één grote opdracht tellen volgens de toelichting niet mee.
2. Een minimumbedrag aan voorzieningen
Een vast bedrag per jaar besteden aan voorzieningen tegen de risico's van ondernemen. Je kiest zelf waaraan: een arbeidsongeschiktheidsverzekering, een voorziening voor de eerste twee jaar ziekte zoals een schenkkring, pensioen, of een bedrijfs-, beroeps- of rechtsbijstandverzekering. Hoe hoog het bedrag wordt, staat nog niet vast.
3. De basis op orde
Kenmerken die bij een onderneming horen. De regering denkt aan een inschrijving bij de KVK, een actief btw-nummer, een zakelijke rekening, zelf factureren, een betalingstermijn voor je klanten, en zelf je leveranciers betalen. Je moet dan aan alle kenmerken voldoen.
Let op bij de drie opdrachtgevers. De toelichting, de oplegger en de consultatiepagina zeggen: het lopende en het vorige kalenderjaar samen. De conceptwettekst zelf spreekt van "de periode tot en met vorig kalenderjaar". Die twee lopen uit elkaar, en de definitieve tekst kan het nog rechtzetten.
De werkrelatietoets gaat over de opdracht.
Vier criteria die je per opdracht opnieuw bekijkt. Volgens de regering zijn ze geïnspireerd op de Belgische Arbeidsrelatiewet en sluiten ze aan bij de rechtspraak over gezag.
4. Jullie bedoelen geen dienstverband
Beide partijen willen dat het werk niet in loondienst gebeurt. Dat kun je opschrijven, maar het moet ook blijken uit hoe je feitelijk samenwerkt.
5. Jij bepaalt hoe het werk gebeurt
De opdrachtgever bepaalt het resultaat, jij de weg ernaartoe. Het voorbeeld uit de toelichting: de klant kiest welke muren en welke kleur, de schilder kiest de roller, de volgorde en het aantal lagen.
6. Jij bepaalt wanneer en waar
Overleg over werktijden en werkplek mag, maar de keuze ligt bij jou en niet bij de opdrachtgever. Ook hier telt de praktijk, niet wat er op papier staat.
7. Voor eigen rekening en risico
Je kunt de winst van het werk genieten en je loopt de financiële risico's ervan. De toelichting noemt resultaatsverantwoordelijkheid als duidelijk voorbeeld, en voorbereiding die je niet per uur in rekening brengt.
Alle zeven, of geen zekerheid.
Er is geen rangorde en niets weegt zwaarder dan iets anders. Voldoe je aan alle zeven, dan is er volgens de wet geen gezag en dus geen arbeidsovereenkomst. Mis je er één, dan kun je aan de Zelfstandigenwet geen zekerheid ontlenen.
Dat betekent niet dat je dan werknemer bent. Dan wordt je samenwerking beoordeeld zoals nu al gebeurt, naar het geheel en met de drie voorwaarden uit de uitleg over de Wet DBA. En ook wie aan alle zeven voldoet, moet er in de praktijk aan blijven voldoen: wezen gaat voor schijn.
Wordt aan één criterium niet voldaan, dan is aan de Zelfstandigenwet niet voldaan.
Wat de DBA-check er nu al van ziet.
De DBA-check op ZZPPunt leest de tekst van een opdracht op zes signalen. Vier criteria uit de werkrelatietoets komen daarin terug. De zelfstandigentoets niet, want die gaat over jou en niet over de opdracht.
Drie opdrachtgevers
Exclusiviteit en continuïteit. Een opdracht die fulltime en voor onbepaalde tijd vraagt, laat geen ruimte voor andere opdrachtgevers.
Voorzieningen en de basis op orde
Niet te zien in een opdrachttekst. Dit gaat over jou als ondernemer, niet over de opdracht.
Geen dienstverband bedoeld
Arbeidsmarktintegratie. Kerstpakket, vakantiedagen en doorbetaling bij ziekte in een opdracht zeggen het tegendeel.
Jij bepaalt hoe
Gezagsverhouding. Woorden als "onder leiding van" en "instructies opvolgen" wijzen de andere kant op.
Jij bepaalt wanneer en waar
Werkplek, en de vaste werktijden die de check onder gezagsverhouding vangt.
Eigen rekening en risico
Tarief. Een tarief waarin geen ondernemersrisico past, en een opdracht zonder op te leveren resultaat.
Plaats een opdracht met de DBA-check om te zien hoe jouw tekst op deze punten uitkomt. De check is gebouwd op de regels van nu en is hulp bij het formuleren, geen oordeel over de Zelfstandigenwet.
Waar het voorstel nu staat.
1 oktober 2026
Het kabinet zet het concept in internetconsultatie: de wettekst, de memorie van toelichting en zes vragen aan iedereen die wil reageren.
29 oktober 2026
De consultatie sluit. Het kabinet gebruikt de reacties onder meer om het minimumbedrag voor voorzieningen te bepalen.
Daarna
Het voorstel gaat langs de Raad van State en daarna naar de Tweede en de Eerste Kamer. Die kunnen het nog veranderen of verwerpen.
Beoogd 1 januari 2028
De ingangsdatum die de regering voor ogen heeft. Het minimumbedrag en de kenmerken komen in een algemene maatregel van bestuur, die er dan ook moet zijn.
Tot die tijd gelden de regels van nu, met de handhaving die sinds 2025 weer volledig is. Wat er tussendoor verandert, zoals het rechtsvermoeden bij een laag uurtarief en de zzp-regels voor 2027, staat op een eigen pagina.
Wat je nu al kunt doen.
Ben je zzp'er
- Zet de basis op orde: KVK, btw-nummer, een zakelijke rekening en facturen met een betalingstermijn. Dat is weinig werk en het telt nu al als signaal.
- Houd per jaar bij voor wie je gewerkt hebt, met de facturen erbij.
- Kijk welke voorzieningen je al hebt en wat ze per jaar kosten, zodat je weet waar je staat als het bedrag bekend wordt.
Huur je zzp'ers in
- Schrijf opdrachten nu al op als resultaat, met vrijheid in werkwijze, tijd en plaats. Dat zijn drie van de vier criteria uit de werkrelatietoets.
- Reken er niet op dat de wet je in 2028 vrijpleit: tot dan, en daarna voor wie niet aan alle zeven voldoet, telt de beoordeling van nu.
- Lees hoe je zonder bemiddelaar een vakmens inhuurt, met de DBA-check op elke opdracht.
Wil je zelf iets van het voorstel vinden? Reageer op de internetconsultatie, open tot 29 oktober 2026.
Veelgestelde vragen.
Wat is de Zelfstandigenwet?
Een wetsvoorstel dat vastlegt wanneer er in ieder geval geen gezag is, en je dus als zelfstandige werkt en niet als werknemer. Het voegt daarvoor twee leden toe aan artikel 7:610 van het Burgerlijk Wetboek, het artikel dat zegt wat een arbeidsovereenkomst is. Het is de opvolger van het deel van de Vbar dat het kabinet in maart 2026 schrapte.
Wanneer gaat de Zelfstandigenwet in?
De regering mikt op 1 januari 2028. Het is nu een concept: de consultatie loopt tot 29 oktober 2026, en daarna moeten de Raad van State, de Tweede Kamer en de Eerste Kamer er nog naar kijken.
Ben ik werknemer als ik niet aan alle zeven criteria voldoe?
Nee, niet automatisch. Je kunt dan alleen geen zekerheid aan de Zelfstandigenwet ontlenen. Of er een arbeidsovereenkomst is, wordt dan beoordeeld zoals nu al gebeurt: naar het geheel van de samenwerking, met de drie voorwaarden persoonlijke arbeid, loon en gezag.
Vervangt de Zelfstandigenwet de Wet DBA?
Nee. De Wet DBA en de beoordeling van arbeidsrelaties blijven bestaan. De Zelfstandigenwet voegt een veilige haven toe: wie aan alle criteria voldoet, heeft zekerheid. Volgens de toelichting gaan ook de Belastingdienst, UWV en de Arbeidsinspectie de nieuwe criteria toepassen, omdat de loonheffingen en de werknemersverzekeringen voor wie werknemer is aansluiten bij het Burgerlijk Wetboek. Of je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting blijft een aparte vraag.
Hoe tellen opdrachtgevers via een bemiddelaar of platform?
Dat hangt af van met wie je de overeenkomst hebt. Brengt het bureau alleen vraag en aanbod bij elkaar en sluit je de opdracht met de klant zelf, dan telt elke klant als opdrachtgever. Werk je voor het bureau, dat je bij verschillende klanten inzet, dan is het bureau één opdrachtgever, hoeveel klanten het ook zijn. Een concern met filialen telt als één, tenzij een filiaal een eigen juridische eenheid is. Opdrachtgevers in het buitenland tellen mee.
Ik ben net begonnen als zzp'er. Kan ik dan voldoen?
Niet meteen, wel snel. Omdat ook het lopende jaar meetelt, voldoe je zodra je drie opdrachtgevers hebt gehad. De voorzieningen en de basiskenmerken gelden volgens de regering voor starters net zo: die kun je vanaf de eerste dag regelen.
Hoe hoog is het minimumbedrag voor voorzieningen?
Dat staat nog niet vast. Het wordt één bedrag voor iedereen, per jaar, en komt in een algemene maatregel van bestuur. Het kabinet vraagt in de consultatie zelf om voorstellen voor de hoogte. Het moet hoog genoeg zijn om er serieus over na te denken, maar haalbaar voor wie naast een baan onderneemt.
Hoe laat ik zien dat ik aan de zelfstandigentoets voldoe?
Met je eigen administratie: facturen of offertes met je KVK- en btw-nummer en een betalingstermijn, betaalde facturen van leveranciers, een aparte zakelijke rekening en bewijs van je voorzieningen. Het kabinet werkt daarnaast aan een vrijwillige derdenverklaring die bijvoorbeeld je accountant kan afgeven. Die heeft geen wettelijke status, maar kan voorkomen dat je je opdrachtgever al je gegevens moet laten zien.
Wat heeft het te maken met het rechtsvermoeden bij een laag uurtarief?
Vanaf 31 december 2026 wordt bij een uurtarief van 38 euro of minder een arbeidsovereenkomst vermoed. Beroept iemand zich daarop, dan moet de opdrachtgever het tegendeel aantonen, en volgens de toelichting mag hij daarvoor de criteria van de Zelfstandigenwet gebruiken. Het uurtarief is een grens voor het vermoeden, niet voor zelfstandigheid: ook onder de grens kun je zelfstandige zijn.
Kan ik reageren op het voorstel?
Ja, tot 29 oktober 2026 via internetconsultatie.nl, ook als zzp'er of opdrachtgever. Het kabinet stelt zes vragen, onder meer over de hoogte van het minimumbedrag, over starters, over wie naast een baan onderneemt, en over werken via een bemiddelaar.
Waar dit op gebaseerd is.
- Conceptwettekst Zelfstandigenwet (internetconsultatie)
- Concept memorie van toelichting Zelfstandigenwet
- Oplegger met de zes vragen van de consultatie
- Internetconsultatie Zelfstandigenwet, open tot 29 oktober 2026
- Rijksoverheid: Zelfstandigenwet biedt meer duidelijkheid en erkenning voor zzp'ers (1 oktober 2026)
- Kamerbrief van 10 september 2026 (Kamerstuk 31 311, nr. 306)
- Rijksoverheid: kabinet schrapt de verduidelijking uit de Vbar (6 maart 2026)
De Zelfstandigenwet is een voorstel en kan nog veranderen. Deze pagina is voorlichting en geen juridisch advies. Leg je eigen situatie bij twijfel voor aan een adviseur.
Verder op ZZPPunt.
- De Wet DBA uitgelegdDe regels van nu: de drie voorwaarden voor een dienstverband, de handhaving en de zes signalen.Bekijken
- Rechtsvermoeden bij een laag uurtariefVanaf 31 december 2026 bij 38 euro of minder per uur, met een rekenhulp.Bekijken
- Wat verandert er in 2027De zelfstandigenaftrek, de startersaftrek, de belastingtarieven en de handhaving, per punt met status.Bekijken
- Wanneer is het schijnzelfstandigheidDe signalen waar de Belastingdienst naar kijkt, en hoe je een opdracht anders opschrijft.Bekijken